RÓŻNICA POMIĘDZY PREMIĄ A NAGRODĄ

Premia i nagroda są składnikami wynagrodzenia. Pracodawca jednak nie ma obowiązku przyznawania ich pracownikom. Jeśli zdecyduje się na przyznanie takich świadczeń, powinien dokładnie określić, czy będą to nagrody (nazywane premiami uznaniowymi) czy premie. Potocznie mogą one oznaczać to samo. Jednak w rozumieniu prawa pracy istnieją między nimi istotne różnice, które mają wpływ na to, czy i kiedy pracownik będzie mógł rościć sobie prawo do ich wypłaty.

Kiedy mogę a kiedy muszę dać?
Pracodawcy mylą premie z nagrodami oraz stosują te pojęcia zamiennie, choć są to zupełnie odrębne świadczenia. Jedyna wspólna cecha to brak obowiązku ich wypłacania wynikająca z braku uregulowania w obowiązujących przepisach. Pracownik otrzymuje premię czy nagrodę jedynie z dobrej woli pracodawcy, a nie w oparciu o przepis ustawy, tak jak jest to z dodatkami za pracę w porze nocnej czy z dodatkiem za nadgodziny. Nieprecyzyjnie definiowane świadczeń we wszelkich regulaminach, przekłada się na stałe problemy z ich kwalifikacją prawną i uwzględnianiem np. w podstawie do obliczenia wynagrodzenia chorobowego, urlopowego, odpraw czy innych, należnych pracownikom składników wynagrodzeń. Poprawne zakwalifikowanie premii lub nagrody jako składnika płacowego jest bardzo istotne. Daje to możliwość skutecznego dochodzenia przez pracownika jego wypłaty, a pomyłki bywają kosztowne.

Nagroda
Nagrody mogą służyć jako motywator dla pracowników, a także być przejawem podziękowania za zaangażowanie w pracę. To świadczenie dodatkowe, uznaniowe przyznawane przez pracodawcę, w całości zależne od jego decyzji, nienormowane przez prawo pracy, które także nie musi być uregulowane w przepisach wewnętrznych firmy. Jako składnik uznaniowy nie powinien być określony w regulaminie wynagradzania, zarówno co do jej wysokości i terminów wypłat. Aby można było mówić o nagrodzie, nie mogą być zdefiniowane kryteria jej przyznania.

Nagrodę otrzymać można za szczególne osiągnięcia w pracy. Przedsiębiorstwa często nagradzają pracowników za innowacyjność, wpływającą na wzrost efektywności pracy. Pracodawca przyznając nagrodę chce pokazać, że docenia w ten sposób zaangażowanie i determinację w wykonywaniu wynikających z umowy o pracę obowiązków pracowniczych.

Nagroda nabiera charakteru roszczeniowego z chwilą przyznania jej pracownikowi. Odpis zawiadomienia o przyznaniu nagrody lub wyróżnienia wpisuje się do akt osobowych pracownika (w części B). W zawiadomieniu należy wskazać osobę nagrodzoną oraz wysokość nagrody lub jej postać jeśli ma charakter niepieniężny.

Należy jednak pamiętać, że nagroda nie jest zaliczana do składników wynagrodzenia za pracę. Jeśli natomiast pracodawca określi warunki przyznania pracownikowi „nagrody” w regulaminie wynagradzania, to wtedy ten składnik wynagrodzenia będzie składnikiem o charakterze roszczeniowym, a nagrodę taką należy traktować jako premię.

Premia regulaminowa
Premia jest świadczeniem roszczeniowym. Warunki (kryteria) jej otrzymania wynikać powinny z przepisów, regulaminów wynagradzania (premiowania), układów zbiorowych bądź umowy o pracę. Dzięki temu, po spełnieniu tak określonych warunków nabywamy prawo do roszczenia o jej wypłaty. Premia jest dodatkowym składnikiem wynagrodzenia. Jako świadczenie okresowe najczęściej jest ona wypłacana w odstępach miesięcznych, kwartalnych, półrocznych, a nawet rocznych. Ustalana jest kwotowo lub jako procent od wypracowanego obrotu bądź zysku. Duże znaczenie ma pracowitość i zaangażowanie pracowników, najczęściej od tego zależy wysokość premii. Warto zwrócić uwagę na to, że obowiązujące w danej firmie umowy o pracę mogą zawierać zarówno pozytywne i negatywne postanowienia, czyli przyznające (np. miesięczny obrót na danym poziomie) lub wykluczające (np. wysoka absencja) nabycie prawa do premii. Możliwe są oczywiście również zapisy mówiące o sytuacjach skutkujących obniżeniem premii.

Różnice między nagrodą a premią
Jako podstawową różnicę między premią a nagrodą należy wyróżnić ich charakter. Premia zaliczana jest do składników wynagrodzenia, zależnych od efektów pracy. Pracownik jednak nie musi wyróżniać się ponadprzeciętnymi osiągnięciami tak jak w przypadku otrzymania nagrody. Aby dostać premię należy realizować tylko określone w regulaminie kryteria.

Tabela 1. Różnice pomiędzy nagrodą i premią

nagroda premia
charakter świadczenie uznaniowe,

bez charakteru roszczeniowego, niezaliczane do składników wynagrodzenia

składnik wynagrodzenia fakultatywny i roszczeniowy

(po spełnieniu określonych przesłanek)

forma wypłaty pieniężna i niepieniężna pieniężna
miejsce regulacji dopuszczalny brak odrębnych regulacji bądź wskazania jedynie możliwości wypłaty nagrody  

układ zbiorowy pracy, wewnątrzzakładowe akty normatywne (np. regulamin wynagradzania albo premiowania) lub umowa o pracę

warunki nabycia brak zdefiniowanych, określonych kryteriów jej przyznawania, wypłata zależna od uznania pracodawcy  

konkretne warunki jej przyznania, muszą być obiektywne, konkretne, mierzalne i sprawdzalne

określone np. w regulaminie wynagradzania

wysokość świadczenia kształtowana dowolnie przez pracodawcę  

uzależniona od określonych elementów, takich jak m. in. rentowność, obroty firmy, itp.

Opracowanie Sedlak & Sedlak na podstawie kadry.infor.pl

 

System premiowania na XII Krakowskim Forum Wynagrodzeń
Wiedza teoretyczna na temat różnicy między sposobami wynagradzania i motywowania pracowników jest bardzo istotna. Równie ważne jest jednak zapoznanie się z praktycznymi rozwiązaniami zastosowanymi przez konkretne firmy, dyskusja i wymiana doświadczeń. Bardzo dobrą okazją do tego jest XII Krakowskie Forum Wynagrodzeń – które w tym roku szczególnie dużo uwagi poświęca właśnie systemom premiowania. Specjaliści z Volkswagen Poznań przedstawią proces wprowadzenia nowego systemu premiowania. Przedstawiciele Sanden Manufacturing Poland opowiedzą czy i jak łączą systemy premiowania z oceną okresową. XII Krakowskie Forum Wynagrodzeń odbędzie się w dniach 29-30 maja w Krakowie. Więcej szczegółów na stronie www.kfw.sedlak.pl.

Elżbieta Wanat

 

Bibliografia
1. Pigulski M., Jakie są różnice między premią a nagrodą, dostępny w Internecie: http://kadry.infor.pl/poprzednie_tematy_dnia/452742,3,Jakie-sa-roznice-miedzy-premia-a-nagroda.html, [dostęp: 14.11.2016],
2. Premia i nagroda uznaniowa a regulaminowa dla pracownika – podstawowe różnice, dostępny w Internecie: http://www.kadrywpraktyce.pl/premia-i-nagroda-uznaniowa-a-regulaminowa-dla-pracownika-podstawowe-roznice/, [dostęp: 14.11.2016],
3. Smularczyk K. (2011), Jak przyznawać nagrody i premie dla pracowników, dostępny w Internecie: http://biznes.onet.pl/jak-przyznawac-nagrody-i-premie-dla-pracownikow/zdp71, [dostęp: 25.11.2016],
4. Staniewicz J. (2014), premia a nagroda, dostępny w Internecie: http://www.prawowpracy.pl/premia-a-nagroda/, [dostęp: 24.11.2016],
5. http://kadry.infor.pl/poprzednie_tematy_dnia/110156,3,Jakie-sa-zasady-przyznawania-pracownikom-premii-i-nagrod.html, [dostęp: 16.11.2016],

 

A w najbliższym czasie…

Szkolenia

Efektywna komunikacja w biznesie PREMIUM

Zarządzanie stresem i emocjami – szkolenie antystresowe

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

trzy + 7 =